Çoktan Seçmeli Hayatlar

coktan-secmeli-hayatlar

Çoktan Seçmeli Hayatlar

Bilgiyi ve yetkinliği ölçmek için çoktan seçmeli testleri kullanmayan neredeyse kalmadı. Okul hayatımızda, iş dünyamızda ve günlük yaşantımızda sıklıkla karşılaşıyoruz onlarla. Kimi zaman bir engeli aşarak başarılı olmak için, kimi zaman kendimizi başkalarına ifade etmek için karalıyoruz küçük kutucukları.

Aslına bakarsanız denek de halinden memnun. Çünkü kendisine sorulan soruların olası cevapları gözlerinin önünde. Tek yapması gereken onlardan birini seçmek. Hatta bilmesine bile gerek yok! Şansı yaver giderse rastgele işaretleyeceği bir şık tesadüfen doğru da çıkabilir.

Yeni yetişen nesil tam anlamıyla test canavarı. Öyle de olmak zorundalar, çünkü iyi okullara ve sonrasında iyi işlere girmek için kendilerine sorulan soruların çoktan seçmeli cevaplarından doğru olana ait kutucuğu karalamaları gerekiyor. Yaprak testler, konu anlatımlı testler, dershanelerde verilen testler, deneme sınavları, SBS, ÖYS, sonrasında KPDS, YDS bir türlü yakamızı bırakmıyor.

Çoktan seçmeli testler bilgiyi ve yetkinliği ölçmede ne derece başarılı, bu tartışmayı konunun uzmanı eğitimcilere bırakıyorum. Benim dikkat çekmek istediğim konu daha başka.

İlkokuldan beri test çözerek büyümüş bir birey, görüyorum ki, hayatta da kararlarını verirken başkalarının kendisine sunduğu seçeneklere bağlı kalıyor. Çoktan seçmeli testler insanları standart hale getiriyor, yaratıcılığı köreltiyor, hazıra konmayı özendiriyor, işi şansa ve kadere bırakma eğilimini artırıyor. Gençler alışık olmadıkları bir durumla karşılaştıklarında bocalıyorlar, çünkü o duruma ilişkin kendilerine sunulmuş bir davranış kalıbı bulunmuyor. Hedef odaklı güdüleme, asıl önemli olan şeyin hedefe varmak olduğu bilgisini bilinç altımıza kazıyor. Hedefe nasıl ulaşılacağı önemini ve değerini yitiriyor.

Oysa gerçek hayat öyle değil. Gerçek hayatta kendimize dair kararlar alırken bize sunulan mevcut seçenekler dışında yeri geldiğinde kendi seçeneklerimizi yaratabilmeliyiz. Bireysel kararlarımızı daima başkalarının bize sunduğu seçenekler arasından seçerek alırsak, aslında başkalarının bizim için uygun gördüğü ve belirlediği bir hayatı yaşamış olmaz mıyız?

İnsanoğlu garip bir yaratık. Anlamak ve öğrenmek için sınıflandırmaya ihtiyaç duyuyor. Yeni tanıştığı birine “nerelisin” veya “hangi burçtansın” diye soran biri, aslında bilmeden karşısındakini önceden oluşturulmuş belli başlı kalıplardan birine yerleştirmeye çalışıyor. Bu kalıplar ön yargılarımızı besliyor. İnsanoğlu sonsuzluktan ve dolayısıyla sonsuz sayıdaki seçenekten hiç hoşlanmıyor. Doğruya ve başarıya ulaşmak için sadece tek bir yol olduğuna inanıyor. İroniye bakın ki, o tek yolu bulmaya çalışırken bile kendi yarattığı sonsuz sayıdaki seçenek arasında bocalıyor. Üstelik uçsuz bucaksız bir evrenin içinde yaşadığının farkına bile varmadan.

Şunu anlamamız lazım. Doğru göreceli bir kavramdır ve her zaman tek bir doğru yoktur. Birisi için doğru olan başka birisi için yanlış olabilir; veya bugün doğru denen şeye yarın yanlış denebilir. Hayat budur. Çaba değerlidir. Farklılık zenginliktir. Farklılık yaratıcılığı, üretkenliği, arayışı özendirir; merak duygusunu körükler. Gelin bundan böyle çoktan seçmeli testlere bir şık daha ekleyelim ve böylece çocuklarımıza biraz olsun düşünme ve yaratma imkanı tanıyalım:

Aşağıdakilerden hangisi sizi mutlu eder?

  1. a) Para
  2. b) Kariyer
  3. c) Evlilik
  4. d) Sağlık
  5. e) _______

Yukarıdaki örnek sorudaki doğru cevap (e) şıkkı olacaktır, çünkü sizin tarafınızdan doldurulacaktır. İster yukardaki şıklardan birini veya bir kaçını, ister sizi bu şıklar dışında mutlu eden diğer şeyleri yazın. Ama asla hiçbiri veya hepsi demeyin. “Hiçbiri” diğer herşey demektir, kaçamak bir cevaptır, bizi doğruya götürmez. “Hepsi” size sunulan tüm seçenekleri kabul etmektir, yaratıcılık içermez.

Bir de… Sakın (e) şıkkını boş bırakmayın 🙂

Univerist  Ders Kozyatağı-Ataşehir-Suadiye-Acıbadem-Dragos-Kartal-Çamlıca-Çekmeköy

Univerist Kozyatağı-Ataşehir-Suadiye-Acıbadem-Dragos-Kartal-Çamlıca-Çekmeköy

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.