Atatürk ve Matematik

Atatürkün Matematik Üzerindeki Çalışmaları

Atatürk ve Matematik

Cumhuriyetten bu yana dini ve pozitif bilimlerin büyük ölçüde gelişmesini Atatürk’e borçluyuz. Özellikle pozitif bilimlerin içinde yer alan matematiğin hayatımızdaki gelişimi ve değişiminin etkisi artmakla birlikte Atatürk’ün de hayat felsefelerinin arasına girmiştir.

İlke ve İnkılaplar değişmiş bir çok alanda köklü değişimler yapılmıştır. Her şey halkın lehine olmaya başlamış, tüm düşünce ve davranışlar da onun etrafında şekillenmeye gayret gösterilmiştir. Latin harflerinin kabulünden sonra ilim dünyası da bu harflere uymuş, yazılan ve üretilen her şey artık Latin harfleriyle yazılmaya başlanmıştır.

Atatürk sosyal bilimlere olduğu kadar pozitif bilimlere de önem vermiştir. Bilhassa matematiğe büyük ilgi duyan Atatürk matematiğin insan topluluklarına yol gösteren bir ilim dalı olduğunu vurgulamıştır. Osmanlı Türkçesi döneminden henüz yeni çıkıldığı için okullarda ve ilim sahası olan diğer yerlerde bazı terimler ve konulardaki kavramlar Arapça ve Farsça idi. Atatürk, Sivas’ta yaptığı bir okul ziyaretinde matematik ve geometri derslerinde kullanılan terimlerin zor anlaşıldığını görmüş ve şu düşüncesini ifade etmiştir. “Fen terimleri o suretle yapılmalı ki anlamları ancak istenilen ifade halini alsın”. Araştırmalar sonucunda 1936-1937 yılları arasında ‘’geometri’’ adlı bir kitap çıkarmıştır. 44 sayfalık kitabı kendi eliyle yazan Atatürk Arapça ve Farsça terimlerin karşılıklarını kendi tanımıyla ortaya koymuştur. boyut, uzay, yüzey, düzey, çap, yarıçap, kesek kesit, yay, çember, teğet, açı, açıortay, iç ters açı, dış ters açı, taban, eğik, kırık, çekül, yatay, düşey, yöndeş, konum, üçgen, çokgenler , artı, eksi, çarp, bölü, eşit, toplam, oran, orantı, türev, alan, varsayı, gerekçe gibi terimler Atatürk tarafından türetilmiştir . Mustafa Kemal’in türetmiş olduğu  matematik terimleri ve yaptığı geometri tanımlarının hemen hemen tümü bugüne değin değişmeksizin kullanıla gelmiştir. Mustafa  Kemal’in türetmiş olduğu  sadece birkaç terim sonradan küçük ölçüde değiştirilmiştir. Örneğin Fransızca hypothese’in karşılığı olan Osmanlıdaki faraziye’nin yerine Atatürk, Türkçe de “varsayı” terimini türetmiş ve daha sonra   “varsayım” biçimini almıştır. Aynı şekilde Mustafa Kemal’in “tümey açı”, “bütey açı” terimlerinin yerini “tümler açı”, “bütünler açı” terimleri almıştır. Çok az sayıda ve sınırlı olan bu terim değişikliklerini, Atatürk’ün dildeki temel görüşü doğruluğunun birer belgesi saymak gerekir.

Atatürk yeni türettiği terimlerle matematik ilmine büyük katkı sağlamıştır. Devlet adamı olmasının yanı sıra büyük ilme ve kültüre sahip olan Atatürk gelecek nesillere ilminin ve dehasının izlerini bırakmıştır.

Univerist  Ders Kozyatağı-Ataşehir-Suadiye-Acıbadem-Dragos-Kartal-Çamlıca-Çekmeköy

Univerist Ders Kozyatağı-Ataşehir-Suadiye-Acıbadem-Dragos-Kartal-Çamlıca-Çekmeköy

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.